X
تبلیغات
سروتونین(هورمون زندگی) -

سروتونین(هورمون زندگی)




نقش ورزش در درمان افسردگی

روانشناسان و متخصصان مغز و اعصاب و روانپزشکان عقیده دارند که در حال حاضر دیگر نمی توان برای کاهش یا درمان نشانه های اختلال افسردگی که از شایع ترین اختلالات حال حاضر جوامع مدرن است، 

 تنها بر شیوه های درمان دارویی یا روانی تکیه کرد، بلکه مولفه جدید دیگری در این بین ظهور کرده که اگر چه دارای سابقه بسیار است اما فهم تاثیر جدی و چشمگیر آن بر درمان اختلال افسردگی و دیگر اختلالات روانی در واقع کشفی جدید محسوب می شود.در یک بر آورد کلی از دیدگاههای متنوع و گاه همگون این گروه از فعالان حوزه درمان روان، می توان دریافت که نقش و اهمیت فعالیت بدنی و ورزش در درمان اختلالات روانی و از مهمترین آنها اختلال افسردگی ناشی از تاثیری است که این گونه فعالیتهای جسمی بر فعالیت انتقال دهنده های عصبی یا Neurotransmitter که در واقع واسطه های عصبی بین نورون ها یا سلولهای عصبی هستند که فعالیت متفاوت آنها حالتهای روانی متفاوت و متنوعی را به همراه دارد.در این زمینه یکی از متخصصین اعصاب و روان  عقیده دارد که فعالیت بدنی می تواند در برطرف شدن نشانه های اختلال افسردگی نقشی عمده داشته باشد.سروتونین یک واسطه عصبی است که در تنظیم خلقیاتی نظیر احساس امید، لذت از زندگی، تنظیم خواب، علاقه به کار و چندین ویژگی مثبت دیگر نقش اساسی دارد که فعالیت ورزشی به تشدید فعالیت این واسطه و در نتیجه رفع نشانه های اختلال افسردگی می انجامد.از سوی دیگر یک نوع ماده مخدر طبیعی در بدن انسان به نام آندروفین ترشح می شود که فعالیت جسمی، ترشح این ماده را تشدید کرده و با این وصف فرد با بهره مند شدن از این ماده احساس شادابی و امیدواری می کند.
در این راستا ورزش های هوازی نظیر شنا، دوچرخه سواری و کوهنوردی بسیار موثر است.ورزش کردن و فعالیت بدنی به تشدید ترشح نوروترانسمیترها یا میانجی های شیمی-عصبی می انجامد که شکل گیری این روند منجر به ایجاد حس شادی در افراد ورزشکار می شود و از این ساز و کار می توان در درمان اختلالات افسردگی بهره برد.کاهش ترشح و فعالیت نوروترانسمیترهایی نظیر سروتونین، اپی نفرین و دوپامین از عوامل بستر ساز ابتلا به افسردگی است که این نقیصه با ورزش از بین می رود و بدین ترتیب فرد ورزشکار احساس شادی مضاعف خواهد کرد.تاثیر ورزش در درمان هر دو نوع افسردگی اگزوژن(برون  زا)یا آندروژن(درون  زا)مشخص است، اما باید یاد آور شد که این تاثیر در نوع اول مشهود تر است.نقش ورزش در رفع نشانه های افسردگی بسیار چشمگیر است و به تنهایی به اندازه داروها در این زمینه تاثیرگذار خواهد بود.همواره به بیماران افسرده توصیه می شود تا شیوه زندگی خود را تغییر دهند که در راس این تغییرات ورزش کردن قرار دارد.ورزش های هوا زی و سبک مانند شنا، کوهنوری و پیاده روی که اکسیژن زیادی به بدن می رسانند از جمله مهمترین اولویتها در رفع نشانه ای افسردگی در بیماران است.ورزش منجر به ترشح برخی از هورمونها نظیر آندروفینها می شود که تاثیر زیادی بر بخش لذت مغز دارند و باعث افزایش نشاط و سرزندگی و از سویی رفع نشانه های افسردگی می شوند.ورزش و فعالیت بدنی به افزایش سطح سروتنین در بدن و بالطبع کاهش نشانه های اختلال افسردگی منجر می شود.بر اساس یکی از فرضیه های موجود، اختلال افسردگی از پیامدهای کاهش سطح سروتنین در بدن است که سطح این هورمون با انجام فعالیت بدنی افزایش می یابد.سروتنین یک عصب رسانه یا ناقل عصبی است که در زمان فعالیت ورزشی آزاد می شود.یکی از نشانه های معمول اختلال افسردگی احساس عدم تسلط و کنترل بر خود در شخص افسرده است که این احساس منفی با انجام فعالیت ورزشی تعدیل می شود، همچنین از سوی دیگر فعالیت جسمی به ایجاد و افزایش حس خود ارزشی در بیماران افسرده منجر می شود.با توجه به اهمیت فعالیت ورزشی می توان از آن در درمان اختلال افسردگی استفاده کرد به شرط آنکه برنامه ورزشی به تدریج اعمال شود، رقابتی نبوده و به صورت منظم انجام گیرد.از مسائل بسیار مهم تاثیر گذار در بهداشت روان مقوله ورزش و فعالیت بدنی است، زیرا فعالیت جسمی با ایجاد تغییرات خونی و افزایش میزان ترشح اپیوییدهای درونی منجر به افزایش نشاط و کاهش نشانه های اضطراب و افسردگی می شود.مواد افیونی درونی به طور عادی در بدن ساخته می شود و کارکردی شادی بخش دارد که در فرد ورزشکار این مواد و کارکرد آن افزایش می یابد.نشاط ناشی از ورزش حتی می تواند به نوعی اعتیاد مثبت بیانجامد، زیرا فرد ورزشکار متوجه می شود که در زمان فعالیت فیزیکی و پس از آن دچار نوعی نشاط می شود و برای تکرار این تجربه سعی در تکرار فعالیت فیزکی خواهد داشت.ورزش و فعالیت بدنی در تنظیم فعالیت نوروترانسمیترهای سه گانه و کاهش نشانه های افسردگی نقش اساسی دارد.سروتونین، نوراپی نفرین و دوپامین، سه ناقل شیمیای مهم در بدن هستند که تنظیم نبودن فعالیت آنها بروز نشانه های افسردگی را به همراه دارد و ورزش کردن در تنظیم فعالیت این ناقلهای شیمیایی نقش مهی ایفا می کند.  

تأثیر ورزش بر متغیرهای روان‌‌شناختی

از سوی دیگر مطالعاتی صورت گرفته که نشان می دهند فعالیت اوپیوییدهای درونی که نشاط آور بوده و توسط ارگان های مختلف بدن ترشح می شوند، از طریق ورزش کردن افزایش یافته و همین امر می تواند در خصوص درمان اختلال افسردگی نقش مهمی داشته باشد.می توان این گونه نتیجه گیری کرد که اگر ورزش به صورت منظم و اصولی انجام شود در تنظیم ناقلهای شیمیایی و هم چنین افزایش فعالیت برخی از هورمونهای نشاط آور و در نتیجه درمان افسردگی نقش مهمی خواهد داشت.کاهش انرژی حافظه و تمرکز، عصبانیت و تحریک پذیری، کاهش اشتها و خواب و مختل شدن فعالیت ارگان های درونی بدن از جمله مهمترین نشانه های اختلال افسردگی است.در یک جمع بندی کلی می توان گفت که نظریات تقلیل گرایانه متخصصین درمانهای روانی، بسیاری از خلقیات و حالات روانی انسان را به کیفیت ناقلین شیمیایی-عصبی تقلیل داده اند و عقیده دارند که فعالیت بدنی در تنظیم کارکرد این واسطه های عصبی و برطرف نمودن نشانه های اختلالات روانی مختلف از جمله افسردگی نقش اساسی و چشمگیری دارند.


نوشته شده در سه شنبه هفدهم آبان 1390ساعت 13:34 توسط رکسانا فراهانی |

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .